Вселената, човечкото тело и тајните на Животот

Вселената е стара околу 13,8 милијарди години. Во неа постојат милијарди галаксии, ѕвезди и планети. На една од тие планети — Земјата — се развил живот што науката сè уште се обидува целосно да го разбере. Сонцето произведува енергија преку нуклеарна фузија. Неговата светлина овозможува растенијата да вршат фотосинтеза, при што од јаглероден диоксид и вода создаваат органски материи и ослободуваат кислород. Без сончевата енергија, животот на Земјата каков што го познаваме не би бил можен.

Но, сложеноста на природата не е само во далечните галаксии. Таа постои и во човечкото тело. Нашето тело е составено од трилиони клетки. Во повеќето од нив се наоѓа ДНК, молекула што носи генетски информации важни за развојот, одржувањето и функционирањето на организмот. Срцето кај повеќето возрасни вообичаено чука од 60 до 100 пати во минута во мирување, иако нормалните вредности може да варираат.

Белите дробови постојано разменуваат кислород и јаглероден диоксид, додека мозокот, со десетици милијарди нервни клетки и сложени мрежи од нивни врски, учествува во размислувањето, паметењето, чувствата, движењето и регулирањето на бројни телесни функции. Повеќето од овие процеси се одвиваат без свесно да размислуваме за нив.

Додека спиеме, телото продолжува да работи: срцето пумпа крв, клетките користат енергија а мозокот учествува во регулирање на дишењето, срцевиот ритам, телесната температура и други витални функции. Некои од овие функции ги регулира и автономниот нервен систем. И водата има незаменлива улога. Таа учествува во транспортот на хранливите материи и отпадните продукти, регулирањето на телесната температура и многу хемиски реакции неопходни за животот.

Дури и постот предизвикува сложени промени во организмот. Кога не внесуваме храна одреден период, телото најпрво користи дел од достапната гликоза и гликогенот а потоа постепено се зголемува користењето на мастите како извор на енергија; при подолг пост може да се создаваат и кетонски тела. Овие промени зависат од времетраењето на постот, внесот на течности и хранливи материи, физичката активност и здравствената состојба. Постот не е без ризик за сите луѓе, особено за деца, бремени или доилки, лица со дијабетес и лица со нарушувања во исхраната и подолг или терапевтски пост треба да се прави со медицински совет.

Научните истражувања откриваат и нешто друго: многу од елементите од кои сме изградени имаат космичко потекло. Водородот, најголемиот дел од хелиумот и малите количества литиум, настанале главно во раната Вселена. Потешките елементи, како јаглеродот и кислородот, се создаваат во ѕвездите а железото и елементите потешки од него настануваат преку различни ѕвездени процеси и при експлозии или судири на компактни ѕвездени објекти. Тие елементи подоцна се вградуваат во нови ѕвезди, планети и живи организми.

Сепак и покрај огромниот научен напредок, сè уште не ги знаеме сите одговори. Продолжуваме да го истражуваме потеклото на животот, природата на свеста и тајните на Вселената. Колку повеќе откриваме, толку повеќе сфаќаме колку многу сè уште не знаеме. Науката нè учи да набљудуваме, да поставуваме прашања и да ги бараме одговорите преку докази. А природата секојдневно покажува колку се сложени процесите што го одржуваат животот.

Понекогаш, за да го разбереме светот околу нас, доволно е да застанеме и да размислиме за она што секојдневно го земаме здраво за готово: еден здив, едно отчукување на срцето и еден нов ден. Животот е сложен процес што сè уште го откриваме.